Papua zelfrespect – Malang-Surabaya incident – Onafhankelijkheid PDF Afdrukken E-mailadres
donderdag 24 oktober 2019 07:30

West-Papua 24 Oktober 2019

[1] in de lokale media wordt groeiende ontevredenheid duidelijk over de zeer geringe aandacht voor lokale ‘vluchtelingen’ in Nduga in vergelijking met de nationale indrukwekkende aandacht voor de vluchtelingen/migranten van Wamena[1]. Komnas HAM vraagt aandacht voor een vergeten groep: duizenden ‘refugees’ in Nduga

[2] op 4 okt. wordt bekend dat 7 verdachten van ‘makar’ (ondermijning van de staat), alle kopstukken van KNPB en ULMWP, verplaatst worden naar Oost-Kalimantan. Daar zal ook het rechtsproces gaan plaatsvinden. Tegen de verhuizing werd sterk geprotesteerd door de betrokken advocaten die de maatregel als illegaal beschrijven. Niettemin gaat de verhuizing gewoon door. Een juridisch team uit Papua bezoekt de 7 verdachten in Kalimantan op 17 Okt. en laat weten dat de gevangenen het redelijk goed maken, maar niettemin slechts een wens hebben: terug naar Papua.

[3] begin oktober wordt ook melding gemaakt van een 22 man sterke groep ‘jihad-minded’ die in Jayapura is neergestreken. Het zijn leden van de ‘Jemaah Tabligh’, die gerelateerd is aan ‘Front Jihad Islam’ (FJI).

[4] op 8 okt. is Wiranto met een hevige delegatie ministers en Kapolri, Tito, op bezoek in Wamena; hij organiseert een dialoog met de bevolking. Volgens een mensenrechtenactivist, Theo Hesegem, aanwezig op de bijeenkomst, was de bijeenkomst zeer teleurstellend. Niemand heeft vrij zijn mening kunnen geven; alleen drie geselecteerde personen kregen het woord om ‘namens de bevolking’ te praten; Theo Hesegem krijgt in zijn opinie bijval van een grote groep van mensen die aanwezig zijn geweest bij de bijeenkomst[2]. Eenzelfde soort bijeenkomst wordt ook gehouden in Timika op 9 okt.

[5] Studenten protesteren tegen een project van het leger (TNI) om een Kodim te bouwen in Tambrauw. Volgens de studenten [a] is er geen overleg geweest met de belanghebbenden; [b] niet in lijn met de status van het gebied als ‘natuurreservaat’, en [c] dient het alleen de belangen van het leger, inclusief hun commerciële belangen[3].

[1] https://eng.jubi.co.id/discrimination-handling-refugees-hurts-papuans/

https://eng.jubi.co.id/urgent-international-intervention-in-the-regency-of-nduga-papua-province-indonesia-open-letter/

[2] JUBI 9-10 okt. 2019

[3] JUBI 11-12 okt. 2019

[6] verrassend bericht; de eerste 25 studenten worden uitgestuurd naar Rusland voor verdere studie[4].

[6] de lokale krant met de grootste oplage, ‘Cenderawasih Pos’ (Cepos), meldt de ontdekking van een massagraf (5 personen: 4 vrouwen en een jongen) in het Nduga district. Sterke aanwijzingen dat ze op 20 September zijn doorgeschoten en begraven door het aldaar opererende leger. Er verschijnt een open brief met het verzoek om internationale interventie[5].

[7] volgens de politie zijn er nu 14 verdachten geïdentificeerd van betrokkenheid bij anarchie in Wamena 23 Sept; later (22 okt.) werd dat 19; 15 zijn gearresteerd terwijl er nog naar 4 gezocht wordt[6]. Identiteit niet duidelijk. In Papua zijn er nu reeds 99 officieel verdachten van anarchie/vernieling en of ondermijning van de Republiek.

[8] ondertussen is al door verschillende mensen geëist dat de verdachten van de tragedie in Deiyai (28 Aug) worden vrijgelaten, want ze hebben niks te maken met de aanval, maar zijn slechts slachtoffers[7].

[9] de Gouverneur dringt aan om een Commissie voor Waarheid en Reconciliatie (KKR) op te zetten; vraagt de universiteit Cenderawasih om daarin mee te denken/werken. Om de KKR op te zetten is een beslissing van de President nodig[8].

[10] naar aanleiding van berichten dat in de kring van de President bereidheid getoond wordt om in gesprek te gaan, laat ULMWP weten daartoe bereid te zijn, maar dan wel onder voorwaarden, o.a. dat een referendum onderwerp van discussie is, en dat er gezocht wordt naar een neutrale internationale partij om het gesprek te faciliteren. Beide genoemde voorwaarden zijn momenteel zeer controversieel in de kringen van de centrale regering.

[11] wederom een incident; op 12 okt. wordt een bouwvakker neergestoken in Wouma (bij Wamena); hij heeft de verwonding niet overleefd; bevolking reageert met angst, m.a.w. voelen zich niet veilig, terwijl de politie massale razzia heeft aangekondigd om het gebied ‘veilig’ te houden[9].

[4] JUBI 11-12 okt. 2019

[5]https://eng.jubi.co.id/urgent-international-intervention-in-the-regency-of-nduga-papua-province-indonesia-open-letter/

[6]https://papua.antaranews.com/berita/509868/tersangka-kasus-kerusuhan-wamena-bertambah-menjadi-19-orang

[7] JUBI 14-15 okt. 2019

[8] JUBI 11-12 okt. 2019

[9]https://en.antaranews.com/news/134594/jayawijaya-police-hunts-down-perpetrators-of-fatal-stabbing-in-woumahe

[12] op 14 okt. vindt er een bijeenkomst plaats van KomNas HAM, de Nationale Commissie voor Mensenrechten, met vertegenwoordigers van activisten voor mensenrechten, activisten uit de studentenwereld en vertegenwoordigers van kerk en adat/samenleving. De lokale vertegenwoordigers dringen erop aan dat KomNas HAM gaat duidelijk maken wie er eigenlijk achter het hele gebeuren in Papua zit. Er gebeuren gewoon hele gekke dingen, inclusief het ‘toelaten van anarchie en toelaten dat er slachtoffers vallen’; dat is te gek met zoveel securitypersoneel in het veld[10]. (JUBI 16-17 okt.)

[13] op 20 oktober vindt de inauguratie van de President plaats als aanvang van een tweede regeringsperiode Jokowi. Het gebeuren wordt sterk omgeven met veiligheidsmaatregelen; men is nog bevreesd dat er mogelijk iets misgaat gezien de massale protesten van de afgelopen weken in Jakarta en elders.

[14] op 23 okt. wordt de samenstelling van het nieuwe cabinet gepresenteerd. Er zijn de nodige verrassingen.

----------------------------------------

Enkele mijmeringen.

a. misleidende berichtgeving

In de afgelopen maanden is er voortdurend door de autoriteiten gewaakt over het verspreiden van onjuiste berichten (hoax) in Papua en werd het internet in Papua langdurig lamgelegd. Binnen dat kader is het interessant dat begin oktober 2019 de BBC en het Australian Strategic Policy Institute (ASPI) ontdekken dat er een stevig gefinancierde mediacampagne in Indonesië gevoerd wordt die de berichten uit Papua tegenspreken, verdraaien en de Indonesische eigen agenda uiteenzetten. De ‘valse accounts’ leiden naar een in Jakarta gevestigde mediaonderneming, genaamd “InsightID” die ere en zeer aanzienlijke som geld in steekt. Doelstelling: directe beïnvloeding van de internationale opinie, speciaal in verband met de ontwikkelingen in Papua. Zij maken daarbij gebruik van ‘fake’ Twitter en Facebookaccounts[11]. Blijkbaar is het Ministerie voor Communicatie en Informatie (MenKomInfo) zich van niets bewust. Wie organiseert al deze berichten? En dat terwijl MenKomInfo zo actief is geweest om het internet in Papua plat te leggen vanwege ‘hoax-berichten’.
b.
de vraag naar gerechtigheid op verschillende fronten

Steeds duidelijker worden er vragen gesteld bij “wie is eigenlijk de aanstichter van de recente anarchistische actie in Papua?” En: wat stelt de ‘rechtsstaat’ (Negara hukum) eigenlijk nog voor als er zo gemakkelijk van juridische procedures wordt afgeweken? De laatste vraag kwam al verschillende keren aan de orde bij gelegenheid van de procedures die gebruikt werden om mensen te arresteren als ‘verdachte’ en nog erger als ‘verdachte van makar’ (ondermijning van de staat). Blijkbaar wordt er erg gemakkelijk iemand als schuldige aangewezen, en is de belangrijkste target-groep: leden van KNPB en ULMWP.

[10] JUBI, 16-17 okt. 2019

[11]https://www.rnz.co.nz/news/world/400776/papua-unrest-social-media-bots-skewing-the-narrative

Blijkbaar zijn niet de onderzoeken naar het concrete feitelijke gebeuren en wie erachter zit, maatgevend maar eerder “wat en wie reeds als verdachte verondersteld wordt”. Ook de wijze van handeling bij de verhuizing van centrale verdachten naar Kalimantan Timur tart blijkbaar alle geldende juridische regels. Dat wordt duidelijk aangekaart, maar dan is het frappant hoe weinig het uithaalt. De Kapolda laat simpelweg weten dat hij het houden van het proces in Jayapura gevaarlijk vindt, en “als de politie zegt dat het gevaarlijk is, dan is dat gevaarlijk!” Daar meten we het mee doen. Voor wie gelden de wettelijke regels eigenlijk?

Dat er een regelrechte vertrouwenscrisis is ontstaan wat betreft recht en gerechtigheid wordt nog eens stevig uiteengezet door JUBI 18-19 okt. 2019, p.2. Vooral de afsluitende opmerking in het redactionele commentaar is zeer veelzeggend en is tegelijkertijd een hyper-trieste constatering. Die luidt als volgt[12]: “Niets is toevallig. Ook niet toevallig dat momenteel alle leiders in Papua allen Papua zijn. (Zij) Continueren ongerechtigheid in naam van gerechtigheid en wet.”[13]

In de bijeenkomst in Jayapura met vertegenwoordigers van de KomNas HAM is dit alles duidelijk uitgesproken. Met name het mysterie rond ‘ongebruikelijke zaken’ zoals ‘het toelaten van anarchie op 29 Aug in Jayapura’; het feit dat de anarchie blijkbaar goed was voorbereid; daar zijn duidelijke aanwijzingen voor zoals de bevoorrading van katapulten en knikkers om het glaswerk gaandeweg te vernielen, en ook de bevoorrading van brandbommen. Door wie gebeurt dat allemaal? En waarom wordt er niet op gereageerd? Dat zijn de dringende vragen. Dezelfde soort vragen bij het gebeuren in Deiyai van 28 aug. met 9 slachtoffers en vele gewonden en Wamena, 23 Sept, met 33 officiële slachtoffers (niet-officieel lijkt het getal 42 dichter bij de waarheid te liggen) en 100-tal gewonden.

Er is niets of erg weinig bekend van dergelijke onderzoeken, terwijl daarentegen wel onmiddellijk ‘duidelijk is’ wie de aanstichters zijn: KNPB en ULMWP. Langzaam begint het vermoeden zich aan te dienen dat er een compleet scenario zit achter de gebeurtenissen sinds de racistische incidenten in Surabaya en Malang; een scenario dat niet antwoordt op de problemen van racisme maar dat slechts een duidelijke doelstelling heeft: het de kop indrukken van elke vorm van separatisme in Papua. Vandaar mogelijk ook de overdonderende snelle toevoer van security troepen naar Papua; een ware bezetting van Papua in naam van veiligheid en ‘het recht moet zijn loop hebben’.

[12] Originele tekst: “Tidak ada yang kebetulan. Tidak kebetulan pula kini para pemimpin Papua yang semua orang Papua. Melanjutkan ketidakadilan atas nama keadilan dan hukum.”

[13] Inderdaad zijn recentelijk, eind September, zowel de leiding van politie als leger in handen gegeven van Papua’s. Lijkt erop dat met deze vervanderingen (vervanging van Kapolda en Pangdam) weinig of niets verandert, alleen wordt het misschien nog gecompliceerder om feitelijke mistoestanden aan de kaak te stellen.

De participanten in de vergadering met KomNas HAM dringen erop aan dat KomNas HAM het mysterie ontrafelt, want met de huidige invulling en verklaringen van officiële zijde kunnen we geen kant uit. Een dag na de bijeenkomst is er inderdaad bericht dat KomNas HAM zeer uitdrukkelijk gevraagd heeft om een duidelijk onderzoek naar de gebeurtenissen in Wamena (23 Sept). De politieautoriteiten waren op dat moment blijkbaar niet bereikbaar voor commentaar op deze aandrang tot onderzoek.

c. pasca-conflict aspecten

Er worden nog geregeld bijeenkomsten georganiseerd om de lokale sfeer weer wat van onderling vertrouwen en normale menselijke verhoudingen te voorzien. Recentelijk, 19 okt., werd dat gedaan door het lokale Adat Community Instituut (LMA) in Wamena. O.a. zijn ook Kapolda en Pangdam zijn aanwezig. Gelegenheid voor de Papua’s om hun excuses aan te bieden aan de ‘pendatang’ (migrant) voor alle last en leed dat veroorzaakt is. Gelegenheid voor de ‘paguyubans’ (verenigingen van etnische groepen) om daarvoor te bedanken en verder en paar beleidslijnen aan te geven voor veiligheid voor allen.

De positie van de migranten lijkt door het hele gebeuren van 23 Sept extra versterkt. En blijkbaar voelen zij dat zelf ook gezien de recente initiatieven van ‘paguyubans’ om de president, Jokowi, te bezoeken en met voorstellen komen t.a.v. van de administratieve herindeling van Papua langs de lijnen van de 7 traditioneel onderscheiden cultuurgebieden. Dit initiatief van de ‘migranten’ schiet bij Papua’s in het verkeerde keelgat en zij maken duidelijk dat de migranten hun plaats moeten weten en zich niet moeten bemoeien met adat zaken van de Papua’s.

Ondanks dat ik vind dat dit soort genoemde bijeenkomsten, zoals ook de religieus getinte ceremonies en gebedsbijeenkomsten een functie hebben in het proces van “terug naar de normale situatie”, heb ik er ook zeer gemengde gevoelens bij. De laatstgenoemde bijeenkomst in Wamena als uitgangspunt nemend zie ik een aantal zaken die me benauwen: [1] de Papua’s worden min of meer gedwongen in de rol van ‘belangrijkste misdrager’ die excuses moet aanbieden; [2] opvallend dat de ‘paguyubans’ nooit enige excuses hebben aangeboden nadat er verschillende slachtoffers vielen door de “Kelompok Nusantara e.a.”; [3] de veiligheidsinstanties verstevigen voortdurend hun positie en legitimatie; [4] de civiele regeringsinstanties hollen nog steeds achter de feiten aan; [5] in religieuze kringen wordt nog steeds erg veel ‘gebeden en gevast’ (sterk ceremonieel) maar nog weinig initiatief ontwikkelt om de huidige trend een nieuwe positieve richting te geven, terwijl [6] er gelukkig nog een redelijk effectieve coalitie is van Ngo’s dat probeert aan te bel te trekken, maar ook steeds meer ervaren moet dat zij over weinig echte macht beschikken.

Daarbij moet ook nog opgemerkt worden dat de aanwezigheid van een “jihad”-gerelateerde groep in Jayapura (en daarbuiten?) geen prettig nieuws is, to say the least. Hun aanwezigheid wordt door de ‘gewone man-vrouw’ met veel zorg en angst bekeken. In een officiële verklaring zegt de Kapolda, Waterpau, dat er niets aan de hand is; deze mensen zijn hier voor ‘interne religieuze verdiepingsdagen’ en blijven gedurende zo’n 4 maanden in Papua. Ondanks de verklaring van de politie blijft het wantrouwen van de gewone burger groot. Recentelijk heeft ook een voorganger van de Islam in Wamena, tevens voorzitter van de Nahdlatul Ulama (NU), zeer duidelijk laten weten dat er geen behoefte is aan ‘jihad’, en dat we onze eigen zaken hier in Papua wel kunnen regelen. Verder is weinig vernomen van de activiteiten van de groep tot nu toe. Ook dat vind ik eigenlijk slecht nieuws.

d. tweede regerings periode Jokowi

De inauguratie van de President, Jokowi, voor een tweede periode van vijf jaar is ondertussen een feit (20 okt.). Zijn inauguratie speech roept de nodige vragen op. In het hele verhaal is geen plaats voor aspecten als: corruptie, racisme, gerechtigheid, waarheid, cultuur, adat, etnische harmonie, separatisme; het is alleen en exclusief over ‘economische ontwikkeling’; al het andere moet het blijkbaar 100% afleggen tegen dit exclusieve focus. Geen verrassing dat de kritiek vanuit NGO-hoek niet op zich laat wachten. Daags na de inauguratie publiceert Stichting LBH (Rechtsbijstand) Indonesia een vernietigend commentaar en schroomt niet om de economische benadering van regering Jokowi II op een lijn te zeten met ‘het vroegere kolonialisme’. Er is geen plaats voor ‘de mens’.

Als deze inauguratie rede inderdaad het regerings-program weergeeft dan ziet het er triest uit voor Papua: o.a. [1] waarschijnlijk geen enkele ruimte voor dialoog, laat staan internationaal gefaciliteerde dialoog, en/of het oppakken van de echte problemen in Papua; [2] een gestimuleerde influx van investors met alle negatieve gevolgen van dien zoals verlies van gronden en gepaard aan toenemende marginalisatie van de oorspronkelijke bevolking, terwijl [3] economische ondernemingen meer en meer de policy gaan bepalen in Papua; [4] intensieve beveiliging van economische belangen met een hoge graad van potentiele schendingen van mensenrechten en criminalisering van critici/mensen die verzet aantekenen; [5] snel groeiende demografische minderheidspositie van de oorspronkelijke bevolking; [6] grote waarschijnlijkheid van explosieve incidenten om het groeiende gevoel van onmacht en frustratie uitdrukking te geven, hetgeen ook gemakkelijk kan leiden tot horizontale conflicten.

Een mogelijke correctie van bovengenoemd ‘politiek scenario’ kan misschien nog verhoopt worden als de diverse posten in het cabinet zijn ingevuld en de diverse ministers op hun posten gaan acteren en een beleid uitzetten. Dit alles is nog moeilijk te voorspellen. De samenstelling van het nieuwe cabinet verrast op verschillende posities, waarbij met name de vervanging van Wiranto als Coördinerend Minister voor Politiek, Recht en Veiligheid (POLHUKAM) opvalt. Daarnaast is ook de benoeming van Prabowo op de positieve van Minister van Defensie wel erg controversieel; Prabowo heeft speciaal ook in Papua een erg slecht ‘trackrecord’ waar het mensenrechten betreft. De voormalig nationale hoofd van politie, Tito, is nu ingevoegd als Minister van Binnenlandse Zaken en dus ook zijn vorige machtspositie kwijt. Nog moeilijk te zeggen hoe dit allemaal gaat uitwerken voor Papua. Een eerste bezoek, binnenkort, van Jokowi samen met Tito, nu als MinBinZa, is al aangekondigd. Een ding is duidelijk: het zullen spannende tijden blijven voor Papua!